Khoáng chất trong nước có gì, vai trò với cơ thể? Và khác gì khoáng trong thực phẩm, TPCN?

Khoáng chất trong nước là các chất vô cơ hòa tan tự nhiên trong nước, thường tồn tại dưới dạng ion như canxi, magie, natri, kali, bicarbonate, sulfate, chloride, fluoride hoặc silica.

Cơ thể người cần khoáng chất mỗi ngày để tạo xương, duy trì hoạt động cơ bắp, thần kinh, tim mạch, cân bằng dịch cơ thể và hỗ trợ nhiều enzyme. Nguồn khoáng chính vẫn là thực phẩm đa dạng. Tuy nhiên, nước khoáng tự nhiên có thể đóng góp thêm một phần khoáng hằng ngày, tùy vào thành phần khoáng của từng nguồn nước.

Không nên hiểu nước khoáng là thuốc, cũng không nên xem nước khoáng thay thế rau, trái cây, sữa, cá, đậu, hạt hoặc chế độ ăn cân bằng. Giá trị thật của nước khoáng nằm ở bảng thành phần: có bao nhiêu canxi, magie, natri, bicarbonate, TDS và các ion khác.

Người tăng huyết áp, bệnh thận, bệnh tim mạch, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người đang dùng thuốc nên chú ý hơn đến các khoáng như natri, kali, fluoride và tổng lượng khoáng nạp mỗi ngày

1. Khoáng chất trong nước là gì?

Khoáng chất là các chất vô cơ mà cơ thể cần với lượng khác nhau để duy trì sự sống. Một số khoáng cần khá nhiều, như canxi, magie, natri, kali, chloride. Một số khoáng chỉ cần rất ít, như fluoride, kẽm, selen, đồng, mangan.

Trong nước, khoáng chất thường tồn tại ở dạng ion hòa tan. Nói dễ hiểu, khi nước đi qua đất đá, một phần khoáng trong đá được hòa tan vào nước. Ví dụ canxi có thể tồn tại dưới dạng Ca²⁺, magie dưới dạng Mg²⁺, natri dưới dạng Na⁺, bicarbonate dưới dạng HCO₃⁻.

Chính các ion này tạo nên “vị khoáng” và bảng thành phần của nước khoáng. Nước có nhiều khoáng thường có TDS cao hơn. TDS là viết tắt của Total Dissolved Solids, nghĩa là tổng chất rắn hòa tan trong nước.

Tuy nhiên, TDS không nói rõ nước có khoáng gì. Một chai nước có TDS 300 mg/L có thể giàu bicarbonate, hoặc giàu natri, hoặc có tỉ lệ canxi – magie khác nhau. Vì vậy, muốn hiểu nước khoáng, không nên chỉ nhìn TDS mà cần đọc từng chỉ số trên nhãn.

2. Vì sao nước khoáng tự nhiên có khoáng?

Nước khoáng tự nhiên không “tự nhiên có khoáng” theo kiểu ngẫu nhiên. Nó là kết quả của quá trình địa chất.

Nước mưa thấm xuống đất, đi qua các lớp đá, cát, sỏi, đất sét hoặc tầng chứa nước ngầm. Trong quá trình đó, nước tiếp xúc với khoáng vật trong đất đá. Một phần khoáng vật bị hòa tan và giải phóng các ion vào nước.

Ví dụ:

Đây là lý do mỗi nguồn nước khoáng có “chữ ký khoáng” khác nhau. Có loại giàu bicarbonate, có loại giàu canxi, có loại nhiều natri, có loại nhẹ khoáng hơn.

WHO ghi nhận nước uống có thể cung cấp một số khoáng như canxi, magie, natri, fluoride và các chất hòa tan khác; mức đóng góp phụ thuộc rất lớn vào thành phần từng nguồn nước.

Nước tinh khiết thì khác. Nước tinh khiết thường được xử lý qua các công nghệ như RO, chưng cất hoặc khử khoáng để loại bỏ phần lớn chất hòa tan. Vì vậy nước tinh khiết thường có TDS thấp và hàm lượng khoáng rất ít.

3. Khoáng chất trong cơ thể người

Cơ thể không chỉ cần nước, protein, chất béo, tinh bột và vitamin. Khoáng chất cũng là phần nền tảng.

Khoáng chất tham gia vào cấu trúc xương, răng, máu, dịch cơ thể, hoạt động thần kinh, co cơ, nhịp tim, huyết áp, cân bằng acid–base và hàng trăm phản ứng enzyme.

Có thể chia đơn giản thành hai nhóm:

Một số khoáng phổ biến trong cơ thể:

NIH cho biết canxi là khoáng chất nhiều nhất trong cơ thể; khoảng 98% canxi nằm trong xương và ở tuổi trưởng thành cơ thể có khoảng 1.200 g canxi ở nữ, 1.400 g ở nam. Với magie, cơ thể người trưởng thành chứa khoảng 25 g, trong đó 50–60% nằm ở xương.

4. Các khoáng / ion phổ biến trong nước khoáng

4.1. Canxi – Ca²⁺

Canxi là khoáng quan trọng nhất khi nói đến xương và răng. Nhưng canxi không chỉ dành cho xương. Dạng canxi ion hóa trong máu và dịch cơ thể còn tham gia vào co cơ, dẫn truyền thần kinh, co giãn mạch máu, đông máu và tiết hormone.

Nhu cầu canxi của người trưởng thành thường ở mức 1.000–1.200 mg/ngày tùy tuổi và giới. Người trên 70 tuổi cần khoảng 1.200 mg/ngày; nữ trên 50 tuổi cũng thường được khuyến nghị 1.200 mg/ngày.

Thiếu canxi kéo dài có thể liên quan đến giảm mật độ xương, loãng xương hoặc nhuyễn xương. Nhưng xét nghiệm canxi máu bình thường không có nghĩa là dự trữ canxi trong xương tốt, vì cơ thể kiểm soát canxi máu rất chặt.

Dư canxi thường ít xảy ra chỉ vì ăn uống bình thường. Nguy cơ thường liên quan nhiều hơn đến bổ sung liều cao, bệnh lý hoặc rối loạn chuyển hóa. NIH ghi nhận UL canxi ở người lớn thường từ 2.000–2.500 mg/ngày tùy độ tuổi; tăng canxi máu có thể gây táo bón, buồn nôn, mệt mỏi, tiểu nhiều, rối loạn nhịp tim và tăng nguy cơ sỏi thận.

Trong nước khoáng, canxi có thể dao động rất rộng tùy nguồn. Nước giàu canxi có thể đóng góp một phần đáng kể vào tổng lượng canxi hằng ngày. Một tổng quan hệ thống trên PubMed cho thấy canxi từ nước khoáng giàu canxi có sinh khả dụng ít nhất tương đương, và có thể tốt hơn một số nguồn sữa trong các nghiên cứu được phân tích; tuy nhiên số nghiên cứu còn ít và cỡ mẫu nhỏ, nên không nên kết luận quá mức.

Nguồn thực phẩm giàu canxi gồm sữa, sữa chua, phô mai, cá nhỏ ăn cả xương, đậu phụ xử lý bằng muối canxi, rau xanh ít oxalate và thực phẩm tăng cường canxi.

4.2. Magie – Mg²⁺

Magie tham gia vào hơn nhiều phản ứng sinh học, đặc biệt là chuyển hóa năng lượng, hoạt động cơ, thần kinh, điều hòa đường huyết, huyết áp và cấu trúc xương. Cơ thể người trưởng thành có khoảng 25 g magie, 50–60% ở xương và phần lớn còn lại trong mô mềm.

Nhu cầu magie ở người trưởng thành khoảng 310–420 mg/ngày tùy giới, tuổi và giai đoạn sinh lý. Nam trưởng thành thường cần khoảng 400–420 mg/ngày; nữ trưởng thành khoảng 310–320 mg/ngày.

Thiếu magie rõ ràng không phổ biến ở người khỏe mạnh, vì thận có thể giảm thải magie khi lượng nạp thấp. Nhưng thiếu magie có thể gặp ở người có bệnh tiêu hóa, tiểu đường type 2, nghiện rượu, người lớn tuổi hoặc người dùng một số thuốc. Dấu hiệu thiếu có thể gồm chán ăn, buồn nôn, nôn, mệt, yếu, tê, chuột rút, co cơ, co giật hoặc rối loạn nhịp tim trong trường hợp nặng.

Magie từ thực phẩm và nước uống thường không gây thừa ở người khỏe mạnh vì thận đào thải phần dư. Nhưng magie liều cao từ thuốc hoặc thực phẩm chức năng có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, đau bụng; liều rất cao có thể gây tụt huyết áp, khó thở, rối loạn nhịp tim. UL cho magie từ thực phẩm chức năng hoặc thuốc ở người lớn là 350 mg/ngày, không tính magie tự nhiên từ thức ăn và nước uống.

Nước khoáng có thể là nguồn magie, nhưng hàm lượng thay đổi mạnh theo nguồn và thương hiệu. NIH ghi nhận nước máy, nước khoáng và nước đóng chai có thể chứa magie từ khoảng 1 mg/L đến hơn 120 mg/L. Một nghiên cứu ở nam trưởng thành cho thấy magie từ nước khoáng giàu magie có sinh khả dụng trung bình khoảng 59,1%, nhưng cần hiểu đây là dữ liệu từ nghiên cứu cụ thể, không áp dụng cho mọi loại nước.

Nguồn thực phẩm giàu magie gồm rau lá xanh, đậu, hạt, ngũ cốc nguyên cám, hạnh nhân, hạt bí, đậu đen, chuối, sữa và cá.

4.3. Natri – Na⁺

Natri là điện giải quan trọng trong dịch ngoại bào. Nó giúp giữ cân bằng nước, duy trì huyết áp, hỗ trợ dẫn truyền thần kinh và co cơ.

Natri không xấu. Cơ thể cần natri. Vấn đề là nhiều người hiện nay nạp quá nhiều natri từ muối ăn, nước mắm, nước tương, thực phẩm chế biến, đồ hộp, đồ ăn nhanh và gia vị.

WHO khuyến nghị người trưởng thành nên ăn dưới 2.000 mg natri/ngày, tương đương dưới 5 g muối/ngày. WHO cũng ghi nhận mức tiêu thụ natri trung bình toàn cầu năm 2021 là khoảng 4.278 mg/ngày, hơn gấp đôi mức khuyến nghị.

Thiếu natri do ăn ít muối đơn thuần khá hiếm. Hạ natri máu thường liên quan đến bệnh lý, mất nước, mất muối, uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn, dùng thuốc hoặc rối loạn hormone.

Dư natri kéo dài có liên quan đến tăng huyết áp và tăng nguy cơ bệnh tim mạch ở mức dân số. Vì vậy người tăng huyết áp, bệnh thận, bệnh tim hoặc đang được bác sĩ dặn ăn nhạt nên chú ý lượng natri trong nước khoáng, đặc biệt nếu uống nhiều mỗi ngày.

Trong nước khoáng, natri có thể thấp hoặc cao tùy nguồn. Nước có natri cao thường có vị khoáng rõ hoặc hơi mặn. Đây không phải là “tốt” hay “xấu” tuyệt đối; nó phụ thuộc vào nhu cầu và tình trạng sức khỏe của người uống.

4.4. Kali – K⁺

Kali là điện giải chính bên trong tế bào. Nó liên quan đến nhịp tim, co cơ, dẫn truyền thần kinh và cân bằng dịch.

NASEM thiết lập mức AI cho kali ở người trưởng thành là 3.400 mg/ngày với nam và 2.600 mg/ngày với nữ. Mức này không áp dụng cho người suy giảm khả năng thải kali, ví dụ bệnh thận hoặc dùng thuốc ảnh hưởng đến kali.

Thiếu kali nặng có thể gây táo bón, mệt, yếu cơ, khó chịu, tiểu nhiều, liệt cơ, rối loạn nhịp tim và có thể nguy hiểm. Nhưng hạ kali máu hiếm khi chỉ do ăn thiếu kali; thường liên quan tiêu chảy, nôn, dùng thuốc lợi tiểu, đổ mồ hôi nhiều, lọc máu hoặc bệnh lý.

Dư kali nguy hiểm hơn ở người bệnh thận, suy tim, tiểu đường type 1, bệnh gan hoặc người dùng thuốc ức chế men chuyển, thuốc giữ kali. Tăng kali máu nặng có thể gây yếu cơ, tê rần, hồi hộp, rối loạn nhịp tim và nguy hiểm tính mạng.

Kali trong nước khoáng thường không phải nguồn chính trong khẩu phần. Nguồn kali chính vẫn là rau, trái cây, khoai, đậu, sữa, cá, thịt và các loại hạt.

4.5. Bicarbonate – HCO₃⁻

Bicarbonate là ion liên quan đến hệ đệm acid–base của cơ thể. Trong nước khoáng, bicarbonate thường góp phần tạo vị “êm”, “mềm” hoặc hơi kiềm tự nhiên.

Cơ thể tự điều hòa bicarbonate rất chặt thông qua máu, phổi và thận. Vì vậy không nên hiểu đơn giản rằng uống nước có bicarbonate là “kiềm hóa cơ thể” theo nghĩa chữa bệnh. Cơ thể khỏe mạnh không để pH máu thay đổi tùy tiện chỉ vì uống một loại nước.

Một số nghiên cứu quan tâm đến nước khoáng bicarbonate trong tiêu hóa, chuyển hóa hoặc cân bằng acid–base, nhưng không nên khẳng định nước bicarbonate chữa bệnh. Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định nước khoáng bicarbonate có thể điều trị bệnh.

4.6. Sulfate – SO₄²⁻

Sulfate là ion có thể xuất hiện trong nước khoáng. Ở mức phù hợp, sulfate là một phần của thành phần khoáng tự nhiên.

Sulfate không phải khoáng thường được người tiêu dùng quan tâm như canxi, magie hay natri. Nhưng nếu hàm lượng cao, nước có thể có vị rõ hơn và ở một số người nhạy cảm có thể gây khó chịu tiêu hóa.

Hiện các khuyến nghị dinh dưỡng phổ thông thường không nhấn mạnh RDA riêng cho sulfate như canxi hoặc magie. Khi đọc nhãn, sulfate nên được xem như một phần trong tổng hồ sơ khoáng của nước.

4.7. Chloride – Cl⁻

Chloride là điện giải chính thường đi cùng natri trong muối ăn. Nó giúp duy trì cân bằng dịch, cân bằng acid–base và tham gia tạo acid hydrochloric trong dạ dày.

Nguồn chloride chính trong ăn uống thường là muối ăn, nước chấm, thực phẩm chế biến. Trong nước khoáng, chloride có thể góp phần tạo vị mặn hoặc vị khoáng.

Người cần ăn nhạt không chỉ chú ý natri mà cũng nên chú ý tổng lượng muối và thực phẩm nhiều muối trong cả ngày. Tuy nhiên, trên nhãn nước uống, natri thường là chỉ số cần nhìn trước.

4.8. Fluoride – F⁻

Fluoride là khoáng vi lượng nổi tiếng vì vai trò với men răng. NIH cho biết fluoride giúp ngăn sâu răng và giúp xương chắc khỏe; mức khuyến nghị hằng ngày là 4 mg/ngày cho nam trưởng thành và 3 mg/ngày cho nữ trưởng thành.

Thiếu fluoride có thể liên quan đến tăng nguy cơ sâu răng. NIH ghi nhận fluoride giúp bảo vệ răng bằng cách làm chắc bề mặt men răng; nếu quá ít fluoride, răng có thể yếu hơn và dễ sâu hơn.

Nhưng fluoride cũng là ví dụ rõ nhất cho câu “khoáng không phải càng nhiều càng tốt”. Trẻ nhỏ nhận quá nhiều fluoride trong giai đoạn hình thành răng có thể bị nhiễm fluor răng, gây vệt trắng, đốm, đổi màu hoặc rỗ men răng. WHO cũng cảnh báo tiếp xúc fluoride quá mức, đặc biệt từ nước ngầm giàu fluoride, có thể gây nhiễm fluor răng hoặc nhiễm fluor xương ở mức nặng.

Vì vậy với fluoride, cần cân bằng: quá ít không tốt cho răng, quá nhiều cũng không an toàn.

4.9. Silica / SiO₂

Silica trong nước thường được ghi dưới dạng SiO₂. Đây là thành phần có thể có trong nước khoáng, đặc biệt ở một số nguồn nước đi qua đá giàu silicat.

Silicon có thể liên quan đến mô liên kết, xương, da, tóc, móng, nhưng hiện chưa có RDA chính thức phổ biến như canxi, magie, kali. Vì vậy không nên quảng cáo silica như một chất “chống lão hóa” hoặc “làm đẹp” nếu không có bằng chứng rõ.

Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định silica trong nước khoáng có tác dụng làm đẹp hoặc điều trị bệnh ở người khỏe mạnh.

5. Bảng tổng hợp nhu cầu, thiếu và dư khoáng

Bảng dưới đây dùng cho người trưởng thành khỏe mạnh. Nhu cầu thực tế thay đổi theo tuổi, giới, thai kỳ, bệnh lý, thuốc đang dùng và chế độ ăn.

6. Khoáng trong nước khác gì khoáng trong thực phẩm?

Điểm khác biệt lớn nhất là dạng tồn tại.

Khoáng trong nước thường ở dạng ion hòa tan. Khoáng trong thực phẩm nằm trong cấu trúc thực phẩm: xương cá, protein, chất xơ, tế bào thực vật, muối khoáng hoặc hợp chất hữu cơ – vô cơ khác nhau.

Không nên nói khoáng trong nước “tốt hơn” khoáng trong thực phẩm. Cách nói đúng hơn là: nước khoáng có thể là nguồn bổ sung khoáng dễ dùng, còn thực phẩm vẫn là nền tảng dinh dưỡng chính.

Ví dụ với canxi, NIH ghi nhận hấp thu canxi từ sữa và thực phẩm tăng cường khoảng 30%, nhưng một số thực vật chứa oxalic acid hoặc phytic acid có thể làm giảm hấp thu canxi; hấp thu từ rau bina chỉ khoảng 5%, trong khi sữa khoảng 27%. Điều này không có nghĩa rau không tốt, mà nghĩa là sinh khả dụng của khoáng phụ thuộc vào “ma trận thực phẩm”.

Với magie, NIH ghi nhận khoảng 30–40% magie từ thực phẩm và đồ uống thường được hấp thu. Một số nghiên cứu cho thấy magie trong nước khoáng giàu magie có thể hấp thu tốt, nhưng không nên suy rộng cho mọi loại nước khoáng.

7. Khoáng trong nước khác gì thực phẩm chức năng?

Thực phẩm chức năng bổ sung khoáng có thể hữu ích trong một số trường hợp: thiếu hụt đã được xác định, chế độ ăn không đủ, giai đoạn có nhu cầu cao hoặc theo chỉ định chuyên môn.

Nhưng thực phẩm chức năng cũng dễ bị dùng sai. Nhiều người uống nhiều viên cùng lúc mà không tính tổng lượng khoáng từ thức ăn, nước uống, thuốc và sản phẩm bổ sung.

Ví dụ magie từ thực phẩm và đồ uống thường không cần giới hạn ở người khỏe mạnh, nhưng magie từ thực phẩm chức năng hoặc thuốc có UL 350 mg/ngày ở người lớn vì liều cao có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, đau bụng hoặc độc tính nặng trong một số trường hợp.

Với canxi, bổ sung liều cao không phải lúc nào cũng vô hại. NIH ghi nhận UL canxi ở người lớn là 2.000–2.500 mg/ngày tùy tuổi, và dư canxi có thể liên quan tăng nguy cơ sỏi thận hoặc các triệu chứng tăng canxi máu.

Nói ngắn gọn: nước khoáng phù hợp với thói quen hằng ngày; thực phẩm chức năng phù hợp hơn khi có nhu cầu cụ thể và biết rõ liều.

8. Thiếu khoáng và thừa khoáng: hiểu sao cho đúng?

Triệu chứng thiếu hoặc dư khoáng thường không đặc hiệu. Mệt mỏi, chuột rút, chóng mặt, hồi hộp, táo bón, tê tay chân có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, không chỉ do khoáng.

Không nên tự chẩn đoán thiếu khoáng chỉ vì thấy một vài dấu hiệu trên mạng. Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc nặng, cách đúng là đi khám và làm xét nghiệm khi cần.

Một số dấu hiệu có thể liên quan thiếu khoáng

Một số dấu hiệu có thể liên quan thừa khoáng

9. Cách đọc bảng thành phần nước khoáng

Đọc nước khoáng không nên chỉ nhìn thương hiệu. Nên nhìn bảng thành phần.

[Hình 4: Cách đọc nhanh bảng thành phần nước khoáng trên nhãn chai]

10. Nên chọn nước khoáng như thế nào?

Không có một loại nước khoáng “tốt nhất cho tất cả mọi người”. Có loại phù hợp uống hằng ngày vì vị nhẹ. Có loại giàu khoáng hơn, hợp với người thích vị khoáng rõ. Có loại natri thấp, phù hợp hơn với người cần kiểm soát muối. Có loại giàu bicarbonate, tạo cảm giác vị êm và đặc trưng.

Gợi ý đọc nhãn:

Cách chọn đúng là: đọc bảng thành phần, hiểu nhu cầu của mình, rồi chọn loại nước phù hợp.

Bạn có thể tham khảo đặt mua Nước khoáng Vĩnh Hảo, nước khoáng Lavie, nước khoáng Evian, nước khoáng Perrier tại Chuỗi giao nước tân nơi - The Water MAN.

11. Những hiểu lầm phổ biến

Hiểu lầm 1: TDS càng cao càng tốt

Không đúng. TDS chỉ cho biết tổng chất hòa tan, không cho biết thành phần cụ thể. TDS cao vì canxi/magie khác với TDS cao vì natri/chloride.

Hiểu lầm 2: pH càng cao càng tốt

Không đúng. Cơ thể kiểm soát pH máu rất chặt. Nước kiềm không phải thuốc chữa bệnh. Nếu có lợi ích nào đó, cần xem bằng chứng cụ thể cho từng tình trạng, không nói chung chung.

Hiểu lầm 3: Uống nước khoáng là đủ khoáng

Không đúng. Nước khoáng có thể bổ sung một phần khoáng, nhưng thực phẩm vẫn là nguồn chính vì cung cấp thêm protein, chất béo, vitamin, chất xơ và năng lượng.

Hiểu lầm 4: Nước khoáng chữa bệnh

Không đúng. Nước khoáng là nước uống có khoáng tự nhiên. Không nên xem là thuốc điều trị bệnh.

Hiểu lầm 5: Khoáng càng nhiều càng khỏe

Không đúng. Canxi, magie, natri, kali, fluoride đều cần ở mức phù hợp. Thiếu không tốt, dư cũng không tốt.

Hiểu lầm 6: Thực phẩm chức năng luôn tốt hơn nước khoáng

Không đúng. Thực phẩm chức năng có liều cao hơn, nhưng cũng dễ dùng sai hơn. Nước khoáng phù hợp hơn như một phần thói quen uống nước hằng ngày; TPCN nên dùng khi có nhu cầu rõ.

Hiểu lầm 7: Nước tinh khiết không tốt vì không có khoáng

Không đúng. Nước tinh khiết vẫn có vai trò cấp nước. Điểm khác là nó không đóng góp đáng kể khoáng chất. Người dùng có thể chọn nước tinh khiết hoặc nước khoáng tùy nhu cầu, khẩu vị và sức khỏe.

12. FAQ

1. Khoáng chất trong nước có hấp thu được không?

Có, một số khoáng trong nước tồn tại dạng ion hòa tan nên cơ thể có thể hấp thu. Tuy nhiên mức đóng góp phụ thuộc vào hàm lượng khoáng của nước và lượng nước uống mỗi ngày.

2. Uống nước khoáng mỗi ngày có tốt không?

Với người khỏe mạnh, uống nước khoáng phù hợp có thể là một cách bổ sung nước và một phần khoáng hằng ngày. Người bệnh thận, tăng huyết áp hoặc cần ăn nhạt nên đọc kỹ natri, kali và tổng khoáng.

3. Nước khoáng có thay thế thực phẩm không?

Không. Thực phẩm vẫn là nguồn khoáng chính và cung cấp thêm nhiều chất dinh dưỡng khác.

4. Nước khoáng có đủ canxi không?

Tùy loại nước. Một số nước giàu canxi có thể đóng góp đáng kể, nhưng đa số người vẫn cần canxi từ thực phẩm.

5. Magie trong nước khoáng có tác dụng gì?

Magie liên quan cơ, thần kinh, xương và chuyển hóa năng lượng. Nước giàu magie có thể đóng góp thêm vào tổng lượng magie hằng ngày.

6. Người tăng huyết áp có nên uống nước khoáng không?

Có thể, nhưng nên chọn loại natri thấp và tính tổng lượng muối trong ngày. Nếu đang điều trị bệnh, nên hỏi bác sĩ.

7. Người bệnh thận có nên uống nước khoáng không?

Người bệnh thận nên thận trọng với nước có tổng khoáng, natri hoặc kali cao. Nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

8. TDS bao nhiêu là tốt?

Không có một con số tốt cho tất cả. TDS chỉ là tổng chất hòa tan. Cần xem nước có những khoáng gì.

9. pH nước uống bao nhiêu là tốt?

Nước uống thông thường có pH trong khoảng phù hợp theo quy chuẩn an toàn là được. Không nên chọn nước chỉ vì pH cao.

10. Nước khoáng khác nước tinh khiết thế nào?

Nước khoáng có khoáng tự nhiên từ nguồn nước. Nước tinh khiết thường được xử lý để loại bỏ phần lớn chất hòa tan, nên khoáng rất thấp.

11. Fluoride trong nước có tốt không?

Ở mức phù hợp, fluoride giúp bảo vệ men răng. Quá nhiều fluoride, nhất là ở trẻ nhỏ, có thể gây nhiễm fluor răng.

12. Uống nhiều nước khoáng có bị dư khoáng không?

Người khỏe mạnh uống lượng hợp lý thường ít gặp vấn đề. Nhưng nếu nước có natri, fluoride hoặc tổng khoáng cao, hoặc người uống có bệnh thận/tim mạch, cần thận trọng.

13. Có nên dùng thêm thực phẩm chức năng bổ sung khoáng không?

Chỉ nên dùng khi có nhu cầu rõ, chế độ ăn thiếu, xét nghiệm thiếu hoặc có tư vấn chuyên môn. Không nên tự uống nhiều loại cùng lúc.

14. Khoáng trong nước có tốt hơn khoáng trong thực phẩm không?

Không nên nói tốt hơn. Khoáng trong nước có ưu điểm là hòa tan sẵn; khoáng trong thực phẩm đi kèm nhiều chất dinh dưỡng khác. Hai nguồn có thể bổ sung cho nhau.

15. Nước khoáng có giúp bù điện giải khi tập thể thao không?

Có thể hỗ trợ một phần nếu nước có điện giải, nhưng khi mất nước nhiều, tiêu chảy, nôn ói hoặc vận động cường độ cao kéo dài, cần dung dịch bù điện giải phù hợp hơn.

13. Kết luận

Khoáng chất là một phần thiết yếu của cơ thể. Canxi, magie, natri, kali, chloride, fluoride và nhiều ion khác tham gia vào xương, răng, cơ, thần kinh, tim mạch, dịch cơ thể và nhiều phản ứng sinh học.

Nguồn khoáng chính vẫn là chế độ ăn đa dạng. Nhưng nước khoáng tự nhiên có giá trị riêng: nó vừa cung cấp nước, vừa có thể đóng góp thêm một phần khoáng ở dạng hòa tan, tùy thành phần từng nguồn nước.

Điều quan trọng không phải là chọn nước có TDS cao nhất, pH cao nhất hay vị khoáng mạnh nhất. Điều quan trọng là đọc bảng thành phần, hiểu cơ thể mình cần gì và chọn loại nước phù hợp.

Nước khoáng không phải thuốc. Nhưng nếu được hiểu đúng, nước khoáng có thể là một phần tự nhiên, tiện lợi và hợp lý trong thói quen chăm sóc sức khỏe hằng ngày.

14. Tài liệu tham khảo

1. NIH Office of Dietary Supplements. Calcium – Health Professional Fact Sheet. Cập nhật 2026.

2. NIH Office of Dietary Supplements. Magnesium – Health Professional Fact Sheet.

3. NIH Office of Dietary Supplements. Potassium – Health Professional Fact Sheet.

4. NIH Office of Dietary Supplements. Fluoride – Consumer / Health Professional Fact Sheet.

5. World Health Organization. Sodium reduction fact sheet. Cập nhật 2026.

6. World Health Organization. Nutrients in Drinking Water. 2005.

7. World Health Organization. Inadequate or excess fluoride: health impacts.

8. EFSA Journal. Dietary reference values for sodium. 2019.

9. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. Dietary Reference Intakes for Water, Potassium, Sodium, Chloride, and Sulfate.

10. Böhmer H. et al. Calcium supplementation with calcium-rich mineral waters: systematic review and meta-analysis. PubMed. 2000.

11. Verhas M. et al. Magnesium bioavailability from mineral water: a study in adult men. PubMed. 2002.

12. Akter S. et al. Interactions between phytochemicals and minerals in foods. PubMed Central. 2020.

13. Shkembi B. et al. Calcium absorption from food products: food matrix effects. PubMed Central. 2021.